|
Hayatın önemli dönemeçlerinden biri olan evlilik kararını vermeden önce dikkat edilmesi gerekli bir takım süreçlerden söz etmek gerekir. Kişiler arası ilişkilerde hissedilen sevgi, aşk ve çekicilik gibi duygular evlilik kararı almada bazen yeterli olmamaktadır. Eş seçimine dair kararın üç aşamalı bir süreçten geçmesi gerekir.
1. Koşul: EŞ SEÇİMİNDE ASLOLAN KİŞİNİN KENDİSİNİ TANIMASIDIR.
Kişinin
kiminle evlilik kararı alacağının öncelikli koşulu kişinin kendisini
tanımasından geçer. Kişi kendini ne denli iyi ve doğru tanımlarsa aynı
oranda kararında isabetli davranabilecektir.
- Kişi ne aradığını
- Kendisi için nelerin önemli olduğunu bilmeden alacağı evlilik kararı tamamen şans ve tesadüf içeren karar olacaktır Bazen
karşınıza çıkan insanın ekonomik durumunun iyiliği, kariyer sahibi
oluşu ya da sizin evlilik arzunuz ötekini doğru değerlendirmenizde bir
takım perdeler oluşturabilmektedir. Onun içindir ki “evleneceğim insan
benim için uygun biri midir?” sorusuna doğru cevap verebilmesi için
kişinin kendini yeterince tanıması ve nelere tahammül edip
edemeyeceğini bilmesi gereklidir. Kişi kendine dair farkındalığı
arttırmak için kendine ilişkin önemli sorular üzerine düşünmüş ve bu
sorulara az çok tatminkar cevaplar bulmuş olması gerekir.
Örneğin;
- Kişiliğim nasıl
- Güçlü ve zayıf yanlarım neler
- Nelerden hoşlanıp nelerden hoşlanmıyorum
- Hayattan ne bekliyorum
- İdealim ne
-
Hangi tür insanlarla ilişki beni mutlu ediyor gibi sorulara verilecek
cevaplar karşısındaki kişide arayacağı özelliklere ilişkin ipucu ve
bilgiler verecektir.
2. Koşul: EŞ OLARAK SEÇECEĞİNİZ KİŞİYE İLİŞKİN ÖZELLİKLERİ DOĞRU TANIMLAMALISINIZ.
Evleneceği
kişide aradığı ve istemediği özellikleri doğru belirlemek son derece
önemlidir. Bu özellikler derecesine ve önemine göre sıralanmalıdır.
Kişi kendisi için önemli özellikleri göz ardı etmemeli ve sonrasında
durum değişir diye kendini avutucu savunmalar geliştirmemelidir.
Eş
seçimine dair yapılan araştırmalarda erkeklerin eşlerini fiziksel
çekiciliğe sahip olmasına verdikleri önem, kadınlardan daha fazla
olmasına rağmen, kadınların da eşlerinin maddi olanaklarına verdikleri
önemin daha fazla olduğu gözlenmiştir.
Eş seçiminde dikkat edilmesi gereken hususlardan biri de iyi bir evlilik için eşler arasındaki benzerliğin önemidir.
Ayrıca ortak hayat görüşü ve hedeflerin aynılığı da beraberliklerindeki mutluluğu olumlu yönde etkileyecek faktörlerdir.
3. Koşul: EVLENECEĞİNİZ KİŞİNİN İSTEDİĞİNİZ ÖZELLİKLERE NE ÖLÇÜDE SAHİP OLUP OLMADIĞINI DOĞRU DEĞERLENDİRMEK
Kişi
karar vereceği müstakbel eşinin diğer insanlarla olan ilişkilerini ve
farklı ortamlardaki davranış biçimlerini dikkate almalıdır.
Zira
şimdiye kadar öğrendiği ve içselleştirdiği davranış şekli ileriki
yıllarda evlilik sırasında göstereceği davranışlara benzer olacaktır. Müstakbel
eşini ilişkinin başındaki duygusal davranışlara göre değerlendirmek
çokta doğru değildir, zira hepimiz bu tür ilişkilerde diğer insanlara
davrandığımızdan farklı davranabilmekteyiz.
Kadın ya da
erkeğin ailedeki karşı cinse nasıl davrandığı son derece önemlidir
çünkü eşine de ileride benzer şekilde davranma ihtimali yüksektir.
Örneğin; aile içindeki bir genç annesine ve kız kardeşine destekleyici
ve yapıcı davranıyorsa ileriki yıllarda karısına da benzer şekilde
davranması olasıdır.
EŞ SEÇİMİNDE GÖZ ÖNÜNDE BULUNDURULMASI GEREKLİ FAKTÖRLER
1 – EŞ ADAYININ DİNİ İNANCI
Evleneceğiniz
kişinin dini inancı ve bu inancını hayatında pratize etme arzusu ne
kadar yoğunsa seçeceği kişinin de bu arzu doğrultusunda yaşamak
istemesi son derece öenlidir. Zira dini inanç insanın hayatının tümünü
belirleyen prensipleri daima bünyesinde taşır. Örneğin, günlük
yaşamındaki alışkanlıkları, yeme, içme, giyim, çocuk ismi, dini eğitim
gibi bir çok başlıkta uzlaşmaya varmaları uyumu arttıran hususlardır.
Lakin eşler arasında inanç farklılıkları varsa ve çiftlerden biri bu
konuda gerekli hoşgörüye sahip değilse evlilikte bitmek tükenmek
bilmeyen sorunlar başlar.
2 – EŞ ADAYININ SİYASİ GÖRÜŞÜ
Kişi
belli bir siyasi görüşün ateşli savunucu ise farklı görüşe çoğu zaman
tahammül edemeyecektir. Fakat eşlerden biri bu durumu kabul edebilir
olduğunda sorun azaldığı gibi uyum da artacaktır.
3 – EŞ ADAYININ EĞİTİM DURUMU
Müstakbel
eşler arasındaki eğitim düzeyinin yakınlığı ve benzerliği son derece
önemlidir. Çiftler arasında yaşanan böylesi bir ahenk olayları ele alış
biçimlerini, verecekleri kararlarda daha benzer tutumlar
sergilemelerine olanak sağlar. Böyle olmadığı taktirde eşlerden biri
diğerini alacağı karara katmayıp ya da katsa bile ötekini sürekli ikna
çabasında olacaktır.
4 – EŞ ADAYININ SOSYO - EKONOMİK DÜZEYİ
Çiftlerden
ikisi de yeni kurdukları yuvaya yetiştikleri ailelerde edindikleri
izleri, deneyimleri ve değerleri taşırlar. Onun indir ki benzer
sosyo-ekonomik düzeye sahip çiftler benzer psikolojik dinamikleri yeni
kurdukları yuvaya taşırlar ve bu durum sorun oluşturmaz. Ve bu ortak
sosyo-ekonomik düzey dünürler arasındaki paylaşımı ve anlaşmayı
arttırabilmekte. Böyle olmadığı taktirde çiftler arasında anlaşmazlık
yaşanabildiği gibi tüm bu olumsuzluklar dünürler arası ilişkilere de
yansıyabilmekte.
5 – EŞ ADAYINA KARŞI HİSLERİMİZ
Evlenmeyi
düşündüğünüz kişiye dair duygu ve düşünceleriniz olumlu yönde
olmalıdır. Ve bu hisler hem birlikteyken hem de yalnızken aynı
doğrultuda olmalıdır.
Örneğin, “onun yanında kendimi iyi hissediyorum”, “yanımda olmadığı zaman onu özlüyorum” gibi.
6 – EŞ ADAYININ KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ
Tüm
bu faktörlerin en önemlisi kişilik özelliğidir. Zira bireyin kişilik
özellikleri yaşadığı süreçte edindiği deneyimlerle ve ilerleyen
yıllarla değişiklik gösterse de temel yapı taşları aynı kalacaktır.
Örneğin,
kişi için dürüstlük, hoşgörü, güven, sevecenlik önemliyse bu
özellikleri karşı tarafta mutlaka aramalı. Eş adayında bu özellikler
yoksa nasıl olsa zamanla düzelir ve değişir diye boş temenni ile karar
alınmamalı, kimse ileriki yıllarda ne olup biteceğini garanti edemez.
7 – EŞ ADAYININ YAŞI YA DA ARADAKİ YAŞ FARKI
Bana
göre bu konuda teorilerden ziyade iki tarafta yaşadıkları deneyime göre
gerek yaş hakkında gerekse aradaki yaş farkı hakkında kararı kendi
vermelidir. Bu konuda ideal yaşı belirlemek ancak kişinin tercihi ve
yaşadıkları deneyimle biçimlenebilir. Zira biliyoruz ki toplumsal
gerçeklikte bir çok değişik örnekler birbirini yanlışlayabilmekte. O
halde doğru karar bizim kendi tercihimizdir.
* Psikolog Yasemin UÇAL
AİLE TERAPİSİ
|